Μανουέλ Καντ
Το ηθικό είναι νόμιμο, αλλά το νόμιμο δεν είναι πάντα ηθικό
Τον Σεπτέμβριο του 2019, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε κάνει αίτηση για να του δοθεί αποζημίωση από τον ΕΛΓΑ γιατί µερικά ελαιόδεντρα, από τα χιλιάδες που έχει, είχαν πάθει ζημιά από τις πλημμύρες στην Κρήτη.
Συνολικά έλαβε, σύμφωνα με τον ΟΠΕΚΕΠΕ και εκτεταμένη έρευνα, από το 2014 ως το 2022 λίγο λιγότερα από τριάντα χιλιάδες ευρώ.
Ο πρώτος πολίτης της χώρας αν και πολιτικός με τόσες αρμοδιότητες και ταξίδια, δήλωνε «ενεργός αγρότης», όπως απαιτεί η ευρωπαϊκή νομοθεσία και έκανε αίτηση για να μπορεί να παίρνει τις επιδοτήσεις για τις… ελιές.
Με καταθέσεις ύψους πολλών εκατομμυρίων ευρώ σε ελληνικές γαλλικές και ελβετικές τράπεζες με 41 ακίνητα σε όλη την Ελλάδα και με αγορά το σπίτι του Βολταίρου στο Παρίσι, ο πρωθυπουργός έπαιρνε επιδότηση από τα κοινοτικά κονδύλια!
Ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους στις δυτικές κοινωνίες θεωρούμε πως «το ηθικό είναι νόμιμο» αλλά «το νόμιμο δεν είναι, πάντα, ηθικό» είναι ο Εμμάνουελ Καντ (1724-1804). Ο Γερμανός φιλόσοφος, εκ των βασικών διανοητών του Διαφωτισμού, στοιχειοθέτησε ένα τεράστιο εύρος αντιλήψεων για την Ηθική και την κριτική σκέψη με αποκορύφωμα το μνημειώδες έργο για τη «Μεταφυσική των Ηθών» –όπου έθεσε για ολόκληρη τη δυτική φιλοσοφία μερικά από τα διαχρονικότερα ηθικά διλήμματα.
Η ηθική του Καντ, γνωστή και ως καντιανή ηθική, είναι μια φιλοσοφική θεωρία που βασίζεται στην ιδέα ότι η ηθική πράξη πηγάζει από το καθήκον και την τήρηση του ηθικού νόμου, ανεξάρτητα από τα αποτελέσματα ή τις συνέπειες. Ο Καντ υποστήριζε ότι η ηθική αξία μιας πράξης δεν εξαρτάται από το αν είναι ευχάριστη ή ωφέλιμη, αλλά από το αν εκτελείται από καθαρή υποχρέωση προς το καθήκον.
Σε μια χώρα στην οποία υπερισχύει το δίκιο του ισχυρού που οι νόμοι ερμηνεύονται κατά το δοκούν. γίνονται ξεκάθαρες οι βαθύτερες αιτίες των προβλημάτων της ελληνικής κοινωνία
Η αγαθή βούληση ,σύμφωνα με τον Κάντ οδηγεί τον άνθρωπο να δράσει στη ζωή του από καθήκον. Είναι ο εγωισμός αυτός που αμαυρώνει την έννοια του καθήκοντος. Έτσι, ο σεβασμός είναι αυτός που μπορεί να μειώσει τον εγωισμό. Ο σεβασμός είναι αποτέλεσμα και όχι .αιτία του νόμου.
Την αληθινή Ηθικότητα τη βλέπουμε λοιπόν στην αγνότητα της πρόθεσης.
Με τον καταιγισμό των ατελείωτων σκανδάλων της κυβέρνησης εγείρονται ζητήματα ηθικής. Αλλά και νομικά (και πολιτικά) ζητήματα σε σχέση με το αν μπορούμε να εμπιστευτούμε την πολιτική ηγεσία που δείχνει μεγάλη πλεονεξία . Αναφέρεται συνεχώς ότι δεν υπάρχει καμία παρανομία , όλα είναι βάση νομιμότητας. Ούτε κουβέντα σχετικά με την ηθική. Είναι ο τέλειος ορισμός «του νόμιμου που δεν είναι ηθικό». Η πανηγυρική επιβεβαίωση της σκέψης του Καντ.
” Όταν πρόκειται για ηθική αξία, το ουσιώδες δε βρίσκεται διόλου στις πράξεις, τις οποίες βλέπουμε, αλλά στις εσωτερικές αρχές των πράξεων, που δε βλέπουμε.”
Ο ηθικός νόμος έτσι γίνεται εμπόδιο του εγωισμού και της αλαζονείας.
“Πράττε έτσι ώστε να χρησιμοποιείς την ανθρωπότητα, τόσο στο πρόσωπο σου όσο και στο πρόσωπο κάθε άλλου ανθρώπου, πάντα ταυτόχρονα ως σκοπό και ποτέ ως μέσο»
Ο ηθικός νόμος βγάζει στην επιφάνεια την έννοια του ΣΕΒΑΣΜΟΥ.
“Ο σεβασμός προς το νόμο δεν αποτελεί κίνητρο της ηθικότητας -είναι η ίδια η ηθικότητα, που θεωρείται υποκειμενικά σαν κίνητρο.” – Καντ
Θα πρέπει δίπλα στο βιβλίο Great Reset του Klaus Schwab που φιγουράρει στο πρωθυπουργικό γραφείο να του κάνουμε δώρο τη «Μεταφυσική των Ηθών» του Καντ, έτσι για να δει ότι υπάρχει και άλλη αντίληψη των πραγμάτων.
