Το Ιράν σε νέο κύκλο ταραχών
Οι δυνάμεις που έριξαν το παλιό καθεστώς για να επιβάλουν το θεοκρατικό των μουλάδων τώρα θέλουν να το ρίξουν και να ξαναφέρουν τον Σάχη και τη δυναστεία των Παχλαβί…..
Η επίσημη μετονομασία από Περσία σε Ιράν έγινε στις 21 Μαρτίου 1935, όταν ο τότε Σάχης Ρεζά Παχλαβί ζήτησε από τις ξένες κυβερνήσεις να χρησιμοποιούν την ονομασία “Ιράν”, που είναι το εθνικό όνομα της χώρας στα φαρσί (Persian) Η λέξη «Ιράν» σημαίνει “Γη των Αρίων” και έχει ρίζες στην αρχαία λέξη “Aryānām”.
Η Περσία, ένα από τα αρχαιότερα κράτη στην παγκόσμια ιστορία, αποτέλεσε για αιώνες σύμβολο πολιτισμού, αυτοκρατορικής ισχύος και επιρροής
Η Ισλαμική Επανάσταση του 1979, με επικεφαλής τον Αγιατολάχ Χομεϊνί, ανέτρεψε τον Σάχη και εγκαθίδρυσε το θεοκρατικό καθεστώς που κυριαρχεί έως και σήμερα. Το Ιράν μετατράπηκε σε Ισλαμική Δημοκρατία, αποκόπηκε από τη Δύση και μπήκε σε τροχιά αντιπαράθεσης με τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και τις χώρες του Κόλπου. Η εσωτερική πολιτική της χώρας διαμορφώθηκε από: Θρησκευτική αυστηρότητα, με έλεγχο του Τύπου, των ελευθεριών και των δικαιωμάτων των γυναικών καθώς και πυρηνικές φιλοδοξίες που την έφεραν αντιμέτωπη με αλλεπάλληλες διεθνείς κυρώσεις.
Παρά τις πιέσεις, το Ιράν επιβίωσε γεωπολιτικά, χτίζοντας συμμαχίες με τη Ρωσία, την Κίνα και το Κατάρ, και διατηρώντας επιρροή στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, η δυσαρέσκεια των πολιτών παραμένει οξύτατη, κυρίως λόγω των ακραίων περιοριστικών μέτρων που τους επιβλήθηκαν.
Τις τελευταίες δεκαετίες, η γεωπολιτική σημασία του Ιράν έχει ενισχυθεί. Οι εντάσεις με τις ΗΠΑ, η συμμετοχή της χώρας σε περιφερειακές συγκρούσεις, αλλά και το πυρηνικό της πρόγραμμα, διατηρούν την Τεχεράνη στο επίκεντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος. Τους τελευταίους μήνες, και συγκεκριμένα μέχρι τις 18 Ιουνίου 2025, καταγράφονται σημαντικές πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις στο Ιράν:
Στις προεδρικές εκλογές του 2024, εξελέγη ο Μεχντί Νουρί, μεταρρυθμιστής πολιτικός που υπόσχεται σταδιακή επαναπροσέγγιση με τη Δύση και εσωτερικές κοινωνικές μεταρρυθμίσεις.
Η «γυναίκα» του Σάχη: Ο Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί ή Σάχης (=βασιλιάς) προσπάθησε να οδηγήσει τη χώρα στην πρόοδο και την ευημερία, μέσα από ένα ευρύτερο κοινωνικό και οικονομικό πρόγραμμα που ονομάστηκε «λευκή επανάσταση» Η όλη στάση έφερε τις γυναίκες πιο κοντά σ’ αυτό που λέμε εκσυγχρονισμός, δικαιώματα, σεβασμός και πάνω απ’ όλα ζωή. Δικαίωμα στην εκπαίδευση και την οδήγηση, τη διασκέδαση, όπως το σινεμά, την άποψη στη μόδα κλπ. Σημαντικούς υποστηρικτές σ’ αυτό τον διαρκή αγώνα για την ισότητα των δυο φύλων υπήρξαν οι δυο πιο σημαντικές «γυναίκες» του Παχλαβί, η αδερφή του Ασράφ γνωστή στα ΜΜΕ και ως «Μαύρη Πάνθηρας» για τον δυναμισμό της, αλλά και η τελευταία σύζυγός του, Φαράχ Ντιμπά που στέφθηκε επισήμως «Σαχμπανού», (=Αυτοκράτειρα) το 1967, μια συμβολική ενέργεια προώθησης της ισότητας των δύο φύλων. Η Φαράχ μάλιστα είχε ίσο δικαίωμα στο στέμμα και σε περίπτωση που ο Ρεζά πέθαινε, μπορούσε να κρατήσει τα ηνία της χώρας.
Η επιστροφή του χιτζάμπ ήταν αναπόφευκτη, καθώς είναι απόλυτα συνυφασμένο με τον συντηρητικό τρόπο ζωής που προτείνει ο θεοκρατικός νόμος. Σύμφωνα με τον ενδυματολογικό κώδικα του Ιράν οι γυναίκες πρέπει να καλύπτουν τα μαλλιά, τα χέρια και το λαιμό τους.
Η ανοιχτή πολεμική σύγκρουση Ιράν–Ισραήλ που ξεκίνησε στις 13 Ιουνίου 2025.
Το Ισραήλ πραγματοποίησε μαζική επίθεση σε πυρηνικές και στρατιωτικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Το Ιράν απάντησε με δεκάδες πυραύλους και drones. Περισσότεροι από 200 νεκροί έχουν καταγραφεί στην Τεχεράνη και άλλες πόλεις, ανάμεσά τους και άμαχοι. Η ανθρωπιστική κρίση βαθαίνει: έλλειψη τροφίμων, καυσίμων, νερού και διαδικτύου. Οι ΗΠΑ στηρίζουν ενεργά το Ισραήλ, με απειλές κατά του ιρανικού καθεστώτος από τον Ντόναλντ Τραμπ.
Η διεθνής κοινότητα καλεί σε αποκλιμάκωση, όμως ούτε η Τεχεράνη ούτε η Ιερουσαλήμ υποχωρούν.
Οικονομικές επιπτώσεις:
Οι τιμές του πετρελαίου σημειώνουν εκτίναξη, ενώ απειλείται και το Στενό του Ορμούζ. Ρεζά Παχλαβί.
Η Ισλαμική Δημοκρατία καταρρέει. Το Ιράν ξαναγεννιέται.
Σε ένα ιστορικό βιντεοσκοπημένο μήνυμα, ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του τελευταίου Σάχη της Περσίας, απηύθυνε κάλεσμα εξέγερσης στον ιρανικό λαό, δηλώνοντας ότι «η Ισλαμική Δημοκρατία έχει φτάσει στο τέλος της και καταρρέει». Η δήλωσή του έρχεται εν μέσω της ανοιχτής στρατιωτικής σύγκρουσης Ιράν–Ισραήλ, που έχει φέρει τη χώρα σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης. «Η διαδικασία είναι μη αναστρέψιμη» Ο Παχλαβί υπογράμμισε πως η διαδικασία πτώσης του καθεστώτος έχει ήδη ξεκινήσει και πως το μέλλον προμηνύεται λαμπρό για τον λαό του Ιράν. Κάλεσε τους πολίτες να «σηκωθούν και να διεκδικήσουν ξανά το Ιράν», εκφράζοντας την επιθυμία του να συμμετάσχει ο ίδιος στη νέα εποχή.
Δεσμοί με το Ισραήλ και επίθεση στον Χαμενεΐ.
Τα τελευταία χρόνια, ο Παχλαβί έχει ενισχύσει τους δεσμούς του με το Ισραήλ, εκφράζοντας ανοιχτή στήριξη στις κινήσεις του εναντίον του ιρανικού καθεστώτος. Ο πατέρας του, ο Σάχης Μοχαμάντ Ρεζά Παχλαβί, διατηρούσε στενές σχέσεις με το Ισραήλ μέχρι την ανατροπή του το 1979. Στο ίδιο μήνυμα, ο Παχλαβί δεν δίστασε να επιτεθεί με σκληρούς χαρακτηρισμούς στον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Χαμενεΐ, τον οποίο χαρακτήρισε «φοβισμένο αρουραίο που έχει κρυφτεί στα υπόγεια και έχει χάσει τον έλεγχο».
Στήριξη στους πληγέντες και έκκληση για ενότητα.
Ο γιος του Σάχη εξέφρασε τη συμπαράστασή του στους αμάχους που έχουν πληγεί από τη σύγκρουση, τονίζοντας πως «η καρδιά μου είναι με τους ανυπεράσπιστους που υποφέρουν από τις συνέπειες της πολεμοκαπηλίας και των αυταπατών του Χαμενεΐ». Παράλληλα, ανέφερε ότι προσπάθησε να αποτρέψει την πολεμική σύγκρουση, αλλά πλέον θεωρεί πως η μόνη διέξοδος είναι η οριστική ανατροπή του καθεστώτος.
«Το τέλος του καθεστώτος, το τέλος του εφιάλτη»
Ο Παχλαβί δήλωσε πως «το τέλος της Ισλαμικής Δημοκρατίας σηματοδοτεί το τέλος ενός 46ετούς πολέμου κατά του ιρανικού λαού», ενώ επισήμανε πως ο κατασταλτικός μηχανισμός του καθεστώτος βρίσκεται σε κατάρρευση. Κάλεσε τον λαό να μη φοβάται την επόμενη μέρα, διαβεβαιώνοντας πως «το Ιράν δεν θα βυθιστεί σε εμφύλιο ή αστάθεια», καθώς υπάρχει συγκεκριμένο σχέδιο για μετάβαση, ανασυγκρότηση και δημοκρατική διακυβέρνηση.
Μήνυμα στις ένοπλες δυνάμεις.
Απευθυνόμενος στις ένοπλες δυνάμεις, την αστυνομία και τους κρατικούς υπαλλήλους, ο Παχλαβί αποκάλυψε πως πολλοί έχουν ήδη επικοινωνήσει μαζί του και τους προέτρεψε να μη σταθούν απέναντι στον λαό. «Μη στηρίζετε ένα καθεστώς που έχει ήδη αρχίσει να καταρρέει. Ελάτε να χτίσουμε μαζί το μέλλον του Ιράν», κατέληξε. Η παρέμβαση του Ρεζά Παχλαβί έρχεται σε μία κρίσιμη στιγμή για την ιστορία της χώρας του, ενισχύοντας τα σενάρια για ανατροπή καθεστώτος και πιθανή επιστροφή του ίδιου στο προσκήνιο. Το Ιράν, που άλλοτε ήταν γνωστό ως Περσία, βρίσκεται σε ένα καθοριστικό σταυροδρόμι, με το παρελθόν και το μέλλον να συγκρούονται κάτω από τις σκιές των πυραύλων
Μια υπέροχη αποτύπωση της Ιρανικής Κοινωνίας αποδίδεται με την ταινία Περσέπολις
https://www.youtube.com/watch?v=3PXHeKuBzPY
