Βurnout: στα όρια της επαγγελματικής εξουθένωσης

Βurnout: στα όρια της επαγγελματικής εξουθένωσης

 Η εργασία είναι δημιουργία ή σκέτη αγγαρεία;. Η δουλειά μας  μας δίνει χαρά ή μας την παίρνει;

Στη σύγχρονη εποχή που χαρακτηρίζεται από μια ηθική κατάπτωση,  από ριζικές αλλαγές που μετασχηματίζουν την κοινωνία,  το εργασιακό περιβάλλον  έχει υποστεί δραματικές  αλλοιώσεις  που έχουν διαφοροποιήσει την  υπαλληλική σχέση, την συναδελφική συνεργασία  τους όρους  εξάρτησης με την εργοδοσία.

Στις μέρες μας , 9 στους 10 εργαζόμενους είναι στα όρια της επαγγελματικής εξουθένωσης.. Το burnout όπως είναι ευρέως γνωστό  είναι μια κατάσταση συναισθηματικής, σωματικής και πνευματικής εξάντλησης που προκαλείται από παρατεταμένο εργασιακό ή χρόνιο στρες. Ουσιαστικά, το άτομο αισθάνεται «άδειο», αδυνατώντας να ανταπεξέλθει στις καθημερινές απαιτήσεις.  Πρόκειται για μια παρατεταμένη περίοδος κόπωσης, που επηρεάζει όλους τους τομείς της προσωπικής του ζωής. Δεν συνιστά απλώς μια ψυχική κατάσταση αλλά ένα πραγματικό σύνδρομο που επηρεάζει πληθώρα εργαζομένων σε όλο τον κόσμο.

Η επαγγελματική εξουθένωση εξελίσσεται σε στάδια, καθώς οι απαιτήσεις και οι εργασιακοί στρεσογόνοι παράγοντες λειτουργούν σωρευτικά και μπορούν να εξελιχθούν  σε κίνδυνο για την υγεία.

Τα κύρια χαρακτηριστικά του  είναι το αίσθημα μόνιμης κούρασης, η έλλειψη ενέργειας και η  αποδιοργάνωση.  Η εργασία μετατρέπεται σε καταναγκαστικό έργο σε γκουλαγκ σοβιετικών συνθηκών που προκαλεί μόνιμη αρνητική διάθεση,  απώλεια ενδιαφέροντος για τη δουλειά και μειωμένη απόδοση.

Ο όρος «burn-out» χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά  τη δεκαετία του 1970 από τον Αμερικανό ψυχολόγο Herbert Freudenberger για να περιγράψει επαγγελματίες της ιατρικής, όπως γιατρούς και νοσηλευτές, οι οποίοι ένιωθαν εξουθενωμένοι από την εξαιρετικά κοπιώδη εργασία τους. Αργότερα, ο όρος εξελίχθηκε για να συμπεριλάβει κάθε εργαζόμενο επαγγελματία που βιώνει εξάντληση και αδυναμία να ανταπεξέλθει στα καθημερινά του καθήκοντα.

Η επαγγελματική εξουθένωση δημιουργείται από την έλλειψη κινήτρου, την απουσία της χαράς και της ικανοποίησης στο χώρο εργασίας, τις παράλογες απαιτήσεις που εξαλείφουν τη δημιουργικότητα και μετατρέπουν τον εργαζόμενο σε μηχανή διεκπεραίωσης.  Ειδικά όταν οι συνθήκες της ζωής δυσχεράνουν όλο και περισσότερο , οι μισθοί εξαντλούνται στο πρώτο δεκαπενθήμερο και η πίεση για να ανταποκριθούμε στις ανάγκες τις καθημερινότητας γίνονται επιτακτικές ο εργαζόμενος χάνει κάθε όρεξη και διάθεση να είναι δημιουργικός και παραγωγικός.

Ο άγονος , γραφειοκρατικός φόρτος εργασίας, οι ανταγωνισμοί που δημιουργούν συγκρούσεις στο εργασιακό περιβάλλον ή οι μειωμένες  απολαβές και η ίδια η κοινωνική απαξίωση που διαφημίζει και προβάλλει  τους πλούσιους και “καταξιωμένους” που έχουν πρόσβαση σε όλες τις απολαύσεις της ζωής ενώ εσύ αγκομαχάς για να βγάλεις πέρα.

Η επαγγελματική εξουθένωση δεν εμφανίζεται ξαφνικά.

Φτάνουμε σε ένα σημείο κατά το οποίο το άγχος γίνεται πιο επίμονο ή ακόμα και χρόνιο. Καθώς η εξωγενής πίεση αυξάνεται, το άγχος είναι πιθανό να επηρεάζει σταθερά την εργασία μας. Παραδείγματα περιλαμβάνουν αίσθημα απάθειας, μη έγκαιρη ολοκλήρωση της εργασίας, καθυστέρηση στη δουλειά ή αναβλητικότητα κατά τη διάρκεια εργασιών. Σε κοινωνικό επίπεδο, μπορεί να αποτραβηχτούμε από τις συνήθεις συζητήσεις που σχετίζονται με την εργασία. Σε άλλες περιπτώσεις, ενδεχομένως να θυμώσουμε και να ξεσπάσουμε σε συναδέλφους. Δεν είναι λίγες οι φορές που αυτά τα συναισθήματα  της δυσαρέσκειας μεταφέρονται στο σπίτι και υπάρχει πιθανότητα να επηρεάσουν τις σχέσεις με τους φίλους και την οικογένεια με συνέπεια την κοινωνική απομόνωση και μοναξιά

Φάση εξουθένωσης

Τα προβλήματα στη δουλειά αρχίζουν να μας προκαλούν εμμονή. Κατά καιρούς, μπορεί επίσης να αισθανόμαστε μουδιασμένοι και να βιώνουμε ακραία αυτοαμφισβήτηση. Τα σωματικά συμπτώματα γίνονται έντονα, οδηγώντας σε χρόνιους πονοκεφάλους, στομαχικές διαταραχές ,αλλαγές στην όρεξη , βουλιμία, γαστρεντερικά προβλήματα, δυσκολία στον ύπνο. Οι φίλοι και τα μέλη της οικογένειας μπορεί επίσης να παρατηρήσουν αλλαγές στη συμπεριφορά μας, το «χάσιμο» του εαυτού μας  και το  μειωμένο αίσθημα προσωπικής ολοκλήρωσης.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 

Σε έναν κόσμο που κινείται με γρήγορους ρυθμούς, το να κάνουμε μια παύση είναι το καλύτερο δώρο που μπορούμε να μας προσφέρουμε.
Η αυτοφροντίδα και η  επαφή με τον εαυτό μας δεν είναι πολυτέλεια αλλά βασική ανάγκη για την ψυχική, συναισθηματική και σωματική μας υγεία. Θέτουμε τα όριά μας. Οι άνθρωποι όταν πρωτοπροσλαμβάνονται σε μια καινούρια θέση εργασίας τείνουν να λένε “ναι” σε όλα, καθώς θεωρούν ότι είναι απαραίτητο να δείξουν την αξία τους στο αφεντικό τους, να φανούν πρόθυμοι και ικανοί. Αυτό είναι κάτι που μπορεί να γίνει επικίνδυνο. Αργά ή γρήγορα, μπορεί να βρεθούμε εν μέσω πάρα πολλών καθηκόντων. Για να λύσουμε αυτό το πρόβλημα, ας μη φοβόμαστε να πούμε “όχι”.
Να θυμόμαστε ότι η εργασία είναι βιοπορισμός και όχι ο λόγος ύπαρξης μας. Δουλεύουμε για να ζούμε και όχι ζούμε για να δουλεύουμε. Ο ελεύθερος χρόνος είναι σημαντικός για την ψυχική μας γαλήνη και ισορροπία. Ας τον γεμίζουμε με δραστηριότητες και πράγματα που μας ευχαριστούν. Μόνο όταν προσφέρω χαρά και ευχαρίστηση στον εαυτό μου, νιώθω προετοιμασμένος να αντιμετωπίσω τις αντιιξοότητες του εργασιακού περιβάλλοντος χωρίς να αφήνω να με “παίρνει από κάτω”.

 

Leave a Comment