Η απόλυτη φυλακή δεν χρειάζεται κάγκελα . Βρίσκεται στο ζάπιγκ , στο σκρόλιγκ, στον εθισμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Γνωρίζουμε τον κόσμο μόνο μέσα από τις ηλεκτρονικές μας συσκευές και ενημερωνόμαστε για αυτόν σύμφωνα με τις πληροφορίες που μας δίνουν .Παλιά η ψυχαγωγία απαιτούσε την κοινωνικοποίηση, την παρέα , την φυσική επαφή. Τώρα όλα γίνονται από απόσταση , μέσα από μια οθόνη, μένοντας σταθερά απομονωμένοι, αποξενωμένοι σε ένα ολοένα μεγαλύτερο αυτιστικό περιβάλλον. Η έκθεση στην οθόνη άλλαξε δραματικά την ανθρώπινη αντίληψη. Το διάβασμα θεωρείται ξεπερασμένο με αποτέλεσμα την εξασθένηση των γνωστικών μας δεξιοτήτων , την αδυναμία σωστής έκφρασης και την δυσκολία στην ουσιαστική επικοινωνία.
Η τηλεόραση απλοποίησε την πραγματικότητα και εκμηδένισε την κριτική σκέψη. O Ιταλού πολιτειολόγος και συνταγματολόγος Τζοβάνι Σαρτόρι περιγράφει την ανθρωπολογική μετάλλαξη του σύγχρονου ανθρώπου μέσα από την πορεία του Homo sapiens (τον «άνθρωπο που σκέφτεται / γνωρίζει», ο οποίος βασίζεται στη λογική, τον γραπτό λόγο και την αφαίρεση) σε Homo videns (τον άνθρωπο που περιορίζεται στην εικόνα). Η τηλεόραση και οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές μετατοπίζουν το κέντρο βάρους από την κατανόηση εννοιών στην απλή παρατήρηση εικόνων, κάτι που ατροφεί την ικανότητα αφαιρετικής σκέψης. Ο Homo videns τείνει να παθητικοποιείται, καθώς η εικόνα του δίνεται έτοιμη και δεν απαιτεί την πνευματική επεξεργασία που απαιτούσε το διάβασμα και ο γραπτός λόγος.
Ακόμα και η πολιτική προσαρμόζεται στους κανόνες του θεάματος, αναδεικνύοντας ηγέτες με βάση την τηλεοπτική τους παρουσία και όχι το πολιτικό τους πρόγραμμα. Η ενημέρωση γίνεται μέσω της εικόνας, είναι κατασκευασμένη για να περάσει το μήνυμα της υπεροχής, δεν εξηγεί τα γεγονότα αλλά τα «δείχνει», κάνοντας τους πολίτες ευάλωτους σε συναισθηματικές χειραγωγήσεις.
Ο χρήστης γίνεται θεατής της ίδιας του της ζωής. Δεν μαθαίνει να σκέφτεται ούτε να παρατηρεί, δέχεται την πληροφορία παθητικά και αντιδρά παρορμητικά ενώ παράλληλα κουβαλά συνεχώς μια συσκευή που καταγράφει όλα όσα λέει , κάνει σκέφτεται. Είναι το εξελιγμένο Πανοπτικόν, ένας ακούραστος παρατηρητής στην αόρατη γ φυλακή που μπορεί να βλέπει κάθε κελί ανά πάσα στιγμή, χωρίς οι “κρατούμενοι” να αντιλαμβάνονται ότι παρακολουθούνται. Είναι η μορφή της πειθαρχικής εξουσίας και του ελέγχου στη σύγχρονη κοινωνία που υποτάσσει την ατομική αυτονομία προς όφελος πολιτικών και εμπορικών συμφερόντων.
Η εποχή μας προτιμά την προσομοίωση από την πραγματικότητα. το αντίγραφο από το πρωτότυπο , το ψέμα από την αλήθεια και αυτοί που ασκούν εξουσία το ξέρουν καλά. Για αυτό η αλγοριθμική διακυβέρνηση λειτουργεί υπόγεια , έμμεσα , υποβλητικά και διεγερτικά. Δημιουργεί μια οικονομία παραπλανητική της άκρατης επιθυμίας και αποπλάνησης. Οι νέες γενιές είναι μετά-εγγράμματες , γενιές χωρίς κριτική σκέψη , που όχι μόνο δεν αντιλαμβάνονται το ασφυκτικό κλοιό της φυλακής τους αλλά έχουν την ψευδαίσθηση ότι είναι “ιn” και ανταμείβονται για την συμμόρφωση τους, ενώ στην πραγματικότητα μέσα από την συλλογή των προσωπικών δεδομένων , κάποιοι μας αναλύουν σαν να είμαστε τα ποντίκια στο εργαστήριο.
