Μας μιλάνε συνεχώς για την κλιματική αλλαγή και πως αυτή θα επηρεάσει όλο τον πλανήτη τα επόμενα χρόνια αν δεν κάνουμε κάτι για να αναχαιτιστεί η ξέφρενη πορεία της , αλλά στην πραγματικότητα όλα όσα γίνονται από τις αρχές εντείνουν την εξέλιξη της.
Αφού το καλοκαίρι αφήσαμε να καούν τα δάση εφόσον τα δύο πρώτα από τα επτά συνολικά πυροσβεστικά αεροπλάνα που έχουμε παραγγείλει θα τα παραλάβουμε το 2028, τώρα κόβουμε και τα λίγα εναπομείναντα δένδρα των πόλεων.
Το τελευταίο διάστημα πληθαίνουν οι διαμαρτυρίες και οι καταγγελίες κατοίκων μεγάλων πόλεων για δέντρα που «καρατομούνται» με εκτεταμένες και αδικαιολόγητες στα μάτια τους κοπές. Μάλιστα, το φαινόμενο καταγράφηκε έντονα στους καλοκαιρινούς μήνες , σε μια περίοδο κατά την οποία οι συνεχόμενοι καύσωνες καθιστούν το αστικό πράσινο πολύτιμη πηγή σκιάς, δροσιάς και καθαρού αέρα.
Οι δημοτικές αρχές κάνουν λόγο για «σχέδια αναβάθμισης» και «βιώσιμες πόλεις», ωστόσο επιστήμονες και κάτοικοι που οργανώνονται συλλογικά και ασχολούνται με την προστασία των δέντρων υποστηρίζουν ότι υπάρχει ελλιπής κατάρτιση, έλλειψη επιστημονικού σχεδιασμού, ευθυνοφοβία και «επωφελείς» εργολαβίες που αντί να προστατεύουν τα δέντρα, τελικά υποβαθμίζουν τους δημόσιους χώρους και τους ζημιώνουν με αναποτελεσματικές πρακτικές.
«Τις ζεστές μέρες τα δέντρα προσφέρουν σκιά και δροσιά. Εκεί καταφεύγουμε για να δροσιστούμε, είτε ζούμε στο κέντρο της πόλης, είτε σε κάποια συνοικία. Τα δέντρα είναι οι μόνοι οργανισμοί που συμβάλλουν στην απορρύπανση των αστικών κέντρων. Επιπλέον, απορροφούν μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα και αποδίδουν οξυγόνο, ενώ κατακρατούν σημαντικές ποσότητες αιωρούμενων σωματιδίων, κυρίως μικροσωματιδίων που προκαλούν καρκίνους», λέει στο Τvxs ο Θεοχάρης Ζάγκας, ομότιμος καθηγητής Δασοκομίας και αντιπρόεδρος της Ελληνικής Δασολογικής Εταιρείας.
Cut It Right: Η ομάδα που πήρε τα δέντρα της πόλης στα χέρια της
Η ομάδα Cut It Right δημιουργήθηκε όταν ο Δημήτρης Στέφαν είδε να κόβονται δέντρα έξω από το σπίτι του, θορυβήθηκε και αναζήτησε απαντήσεις για τις αιτίες αυτής της πρακτικής. Ξεκίνησε να ερευνά διαδικτυακές ομάδες και να συνομιλεί με δασολόγους, με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο και με κατοίκους που είχαν διατυπώσει αντίστοιχους προβληματισμούς σχετικά με τις μαζικές κλαδεύσεις. Όπως επισημαίνει ο Δημήτρης Στέφαν, η ομάδα δεν περιορίζεται στη λογική της καταγγελίας, αλλά επιχειρεί να αναλάβει και πρακτικές πρωτοβουλίες, όπως τη δημιουργία ενός αρχείου δέντρων που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από τους Δήμους.
Αναφερόμενος στις πολιτικές της κυβέρνησης και της πλειοψηφίας των Δήμων για το αστικό πράσινο, κάνει λόγο για πρακτικές που χρησιμοποιούνται μόνο επικοινωνιακά και όχι ουσιαστικά.
«Γίνονται ανούσιες δεντροφυτεύσεις. Δεν έχει νόημα να φυτεύεις ένα δέντρο μέσα στο καλοκαίρι για προεκλογικούς λόγους και στη συνέχεια να μην το ποτίζεις ποτέ…. Στην αρχαιότητα υπήρχε ο Ελαιώνας της Αθήνας, ένα τεράστιο δάσος από ελιές, καθώς και πολλά ρέματα. Η πόλη θα μπορούσε να αποτελεί έναν μικρό παράδεισο. Αντί γι’ αυτό, τσιμεντώθηκαν τα πάντα, οι υπεύθυνοι αξιοποίησαν κάθε διαθέσιμο δημόσιο χώρο και τώρα επιχειρούν να εκμεταλλευτούν ακόμη και το ελάχιστο πράσινο που έχει απομείνει.
Οι αρμόδιοι προβάλλουν διάφορες δικαιολογίες, όμως οι καρατομήσεις είναι αισχρές. Αφήνουν τα δέντρα κουτσουρεμένα, πληγωμένα, αδύναμα και χωρίς κλαδιά».
Συζητάμε για τη σύγκριση που γίνεται αναπόφευκτα με τη διαχείριση του πρασίνου σε άλλες χώρες και τη δυσάρεστη κατάσταση στην Ελλάδα. «Την ίδια στιγμή, στις ελληνικές πόλεις ακόμα και το ελάχιστο πράσινο καταστρέφεται μέσα από μια στρεβλή αντίληψη για τις “αναπλάσεις” του δημόσιου χώρου, που μόνο τα κέρδη των εργολάβων βελτιώνουν».

Πόσο «πράσινη» μπορεί να θεωρείται η εκτεταμένη καρατόμηση των δέντρων, όταν οι πόλεις της Ελλάδας εξακολουθούν να καταγράφουν ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά αστικού πρασίνου στην Ευρώπη;
Τόσο πράσινη όσο και ο “πράσινος ουρανοξύστης “ο Riviera Tower , της Αθηναίικής Ριβιέρας ,που μας παραμυθιάζουν ότι συνδυάζει την υψηλή αισθητική και τον πρωτοποριακό σχεδιασμό. Ένα παράταιρο έκτρωμα από μπετόν που ξεχωρίζει για την ασχήμια του και που “βιάζει ” το όμορφο τοπίο του αθηναίικού αιγιαλού.
Τελικά μήπως για αυτό κόβονται τα δένδρα ; Σύμφωνα με το διάγγελμά του τον Αύγουστο του 2021, ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι στις αναδασώσεις των καμένων περιοχών θα πρέπει να φυτευτούν «τα σωστά δέντρα». Στα επίσημα έγγραφα και νομοθετικές ρυθμίσεις που αφορούσαν αναδασώσεις, χρησιμοποιήθηκε η δασολογική ορολογία «δασικά δένδρα και υβρίδια αυτών». Μήπως στα πλαίσια των νέων “βιώσιμων πόλεων” η κυβέρνηση σκοπεύει να αντικαταστήσει την ελληνική φύση με «τεχνητά, εργοστασιακά ή πατενταρισμένα δέντρα» ξένων πολυεθνικών εταιρειών;