Το δικό μας "Truman Show"

Τελικά ζούμε στην πραγματική ζωή, ή συμμετέχουμε σε ένα νέο Truman Show;

Ζούμε μέσα από τις οθόνες των ηλεκτρονικών υπολογιστών, των κινητών τηλεφώνων, των τάμπλετ και της τηλεόρασης. Εκθέτουμε τα προσωπικά μας δεδομένα, τις ιδιωτικές μας στιγμές και τα συναισθήματά μας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, περιμένοντας από τους χιλιάδες διαδικτυακούς μας φίλους , των οποίων ¨το ποιόν τους “αγνοούμε ολοκληρωτικά, να αντιδράσουν θετικά και να μας επιδοκιμάζουν.

Ακολουθούμε τις πλατφόρμες που διαμορφώνουν την καθημερινότητα μας, πιστεύουμε τις ειδήσεις που μας δείχνουν, και συμπεριφερόμαστε με τον τρόπο που το life style επιβάλλει.

Οι αλγόριθμοι και τα social media δεν καταγράφουν απλώς τη ζωή μας, τη σκηνοθετούν σε μεγάλο βαθμό, δημιουργώντας μια νέα μορφή πραγματικότητας. Αντί για τον αληθινό κόσμο, βλέπουμε μια παραμορφωμένη εκδοχή του. Πιστεύουμε ότι «έτσι είναι ο κόσμος», ενώ στην πραγματικότητα βλέπουμε απλώς τον καθρέφτη των δικών μας ψηφιακών ιχνών.

“Truman Show”

Όπως και στη ταινία του 1998 “Truman Show”, όπου η ζωή του Τρούμαν , ενός πωλητή ασφαλειών, ήταν προϊόν προς πώληση, έτσι και στα social media το προϊόν είμαστε εμείς.

Ο Jim Carrey, ως Truman, πίστευε σε μια επίπλαστη αλήθεια που κάποιοι άλλοι είχαν κατασκευάσει για εκείνον με τέτοιο τρόπο ώστε να μην φτάσει ποτέ σε σημείο να αμφισβητήσει την αυθεντικότητά της. Είχε επιλεχθεί να ζει έτσι από τη γέννησή του και η καθημερινότητά του προβάλλεται σε 1,5 δισ. πιστούς τηλεθεατές, μέσα από 5.000 κάμερες τοποθετημένες κατά μήκος της «γενέτειράς» του, που είναι το νησί Seahaven. Υπήρξε, δηλαδή, ο άνθρωπος που επιλέχθηκε εν αγνοία του, από μια εταιρεία παραγωγής και χρησιμοποιήθηκε για να ζήσει σε ένα συγκεκριμένο, μη μεταβαλλόμενο περιβάλλον, στο οποίο ήταν όλα προκαθορισμένα βάσει σεναρίου. Ο Truman ζούσε μια ζωή που ενδεχομένως πολλοί θα ζήλευαν. Εκείνος αγνοούσε ότι όσα συνέβαιναν ήταν σχεδιασμένα ως την πιο ασήμαντη λεπτομέρεια, και μάλιστα προβαλλόταν ως μια πολύ επιτυχημένη σαπουνόπερα σε όλον τον κόσμο. Ήταν ο ηθοποιός στην ίδια του τη ζωή.

Εκατομμύρια θεατών έβλεπαν την επαναλαμβανόμενη ρουτίνα του πρωταγωνιστή 24 ώρες το 24ωρο με μεγάλο ενδιαφέρον. Όλα ένα καλοστημένο ψέμα πάνω στο οποίο βασίζονται τα τεράστια κέρδη των χορηγών που χρηματοδότησαν όλη αυτή την πλεκτάνη. Μέχρι τη στιγμή που κάποια τυχαία γεγονότα αποκάλυψαν το ψέμα στον Truman. Μετά το πρώτο σοκ ο πρωταγωνιστής άρχισε να αναρωτιέται πώς είναι δυνατόν να είναι όλα ψεύτικα, και αρχίζει να παρατηρεί τη ζωή του με τρόπο που δεν έκανε ποτέ πριν. Συνειδητοποίησε ότι, ότι είχε αποδεχτεί ως αντικειμενική πραγματικότητα ήταν μια επαναλαμβανόμενη με μαθηματική ακρίβεια ζωή που είχε ρυθμιστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να μην διαταράσσεται ποτέ και με τίποτα. Όταν, λοιπόν, άρχισε να αναζητά την αλήθεια των πραγμάτων, να γίνεται περίεργος, δυσάρεστος και ίσως επικίνδυνος ορισμένες φορές, δεδομένου ότι για πρώτη φορά κινδύνευε να αποτύχει το κινηματογραφικό εγχείρημα για το οποίο εργάζονταν πάρα πολλοί άνθρωποι και είχαν επενδυθεί τεράστια χρηματικά κεφάλαια, τότε ήταν που αντιλαμβανόταν ότι κάποιος τον εμποδίζει συνεχώς να ανακαλύψει την αλήθεια.

Τελικά τι είναι «πραγματικό» και τι είναι πλαστό στη δική μας σημερινή ολισθηρή κουλτούρα;

Οι πλατφόρμες «κλέβουν» τον χρόνο και την προσοχή μας, μας απομακρύνουν από την πραγματική ζωή. Νομίζουμε ότι επιλέγουμε ελεύθερα τι θα αγοράσουμε ή τι θα διαβάσουμε, ενώ συχνά έχουμε οδηγηθεί εκεί με απόλυτη ακρίβεια. Καλούμαστε να υιοθετήσουμε τις κοινωνικές προκαθορισμένες κατασκευές χωρίς δικαίωμα γνώμης πόσο μάλιστα αμφισβήτησης.

Πώς «σπάμε» το σκηνικό;

Αν ο Τρούμαν έπρεπε να πλεύσει μέχρι την άκρη του τεχνητού ωκεανού για να βρει την έξοδο, εμείς έχουμε πιο απλό τρόπο.

Απλά πατάμε το κουμπί για να κλείσουμε τις οθόνες και να επανασυνδεθούμε με τις αισθήσεις μας. Το θέμα είναι μπορούμε να το κάνουμε;

Σε αντίθεση με τον Τρούμαν, έχουμε επίγνωση της πραγματικότητας και έχουμε ακόμα τη δυνατότητα να επιλέξουμε την πορεία μας με ότι αυτό συνεπάγεται. Μπορούμε να αποσυνδεθούμε και να αμφισβητήσουμε τα όρια που μας επιβάλλονται πληρώνοντας βέβαια το ανάλογο τίμημα. Το σύστημα δεν επιδέχεται αντιρρησίες και ταραξίες . Ζητά υπακοή και συμμόρφωση.

Η πραγματική ζωή βρίσκεται έξω

Η πραγματική ζωή βρίσκεται στην σύνδεση, στην ανθρώπινη επαφή και φιλία χωρίς την χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας. Η χαρά πηγάζει από την καρδιά και όχι από τα πλασματικά ψηφιακά δημιουργήματα. Η πραγματική ζωή δεν είναι εικονική. Ενεργοποιεί όλες τις αισθήσεις μας. Την πιάνεις, την βλέπεις ,την γεύεσαι.

Η πραγματική ζωή είναι έξω στην φύση, στη θάλασσα, στο βουνό, στα ποτάμια, στις πλατείες των χωριών, στα γέλια και στα παιχνίδια που ακούγονται στα πάρκα, (όσο ακόμα υπάρχουν και δεν τα έχουμε καταστρέψει). Η χαρά βρίσκεται στο χάραγμα μιας καινούριας μέρας , σε ένα όμορφο δειλινό, στη μυρωδιά του χώματος μετά τη βροχή, στον έναστρο ουρανό, σε μια συζήτηση καρδιάς , σε μια ουσιαστική σύνδεση σε ένα βαθύ κοίταγμα μέσα στα μάτια. σε ένα άγγιγμα, σε μια αγκαλιά. Η πραγματική ζωή είναι αυτό που νιώθουμε , αυτό που γεμίζει τη ψυχή μας με γαλήνη και ευδαιμονία.

Το έχουμε χάσει για πάντα ή έχουμε ακόμα χρόνο να το αναζητήσουμε και να το βρούμε;

Έλενα Καράμπελα