«Τη ρωμιοσύνη μην την κλαις» μας λέει το ομώνυμο εμβληματικό ποίημα «Ρωμιοσύνη» του Γιάννη Ρίτσου, το οποίο γράφτηκε μεταξύ 1945 και 1947 και τυπώθηκε το 1954 στη συλλογή Αγρυπνία, ενώ αργότερα μελοποιήθηκε από τον Μίκη Θεοδωράκη.
Η Ρωμιοσύνη δεν νικιέται
Μπορεί ο Ελληνισμός να περνά διάφορες φάσεις, μπορεί να γονατίσει, να λυγίσει , να χάσει τον προσανατολισμό της αλλά είναι μόνο για λίγο, γιατί «εκεί που πάει να σκύψει, με το σουγιά στο κόκκαλο, με το λουρί στο σβέρκο, νάτη πετιέται απο ξαρχής». Η ελληνική ψυχή μπορεί να υποκύψει μπροστά στην υπέρτατη σκληρότητα της καταπίεσης, αλλά μόνο προσωρινά. Στο αίμα που κυλά στις φλέβες της κουβαλάει ήρωες και φιλοσόφους και την ακαταμάχητη ορμή της ζωής και της ελευθερίας που δεν υποτάσσεται.
Και εκεί που όλες οι μελέτες , οι στατιστικές και οι κοινωνικοπολιτικές αναλύσεις δείχνουν ότι το Ελληνικό Έθνος πορεύεται στον αφανισμό του , εκεί που όλα δείχνουν ότι έρχεται το τέλος, «αντριεύει και θεριεύει» και αντιμετωπίζει το κακό με το «καμάκι του ήλιου», με το φως που λούζει απλόχερα τον ευλογημένο τούτο τόπο, με την αλήθεια που δημιούργησε πολιτισμό και φιλοσοφία , με την αδάμαστη θέληση για ζωή.
