Η μεταβιομηχανική κοινωνία που εξελίσσεται με ραγδαίους ρυθμούς σε τεχνολογική, έχει εξαπολύσει μια εκστρατεία εναντίον των μελών της , μέσω των ΜΜΕ που διασπείρουν συστηματικά τον τρόμο, μέσω των συνθηκών που γίνονται όλο πιο δύσκολες και καταπιεστικές, μέσω της χημείας που έχει διεισδύσει στην διατροφική αλυσίδα, στα φάρμακα που υπόσχονται εξασφαλισμένη υγεία αλλά και χαλάρωση και διαφυγή από την σκληρή πραγματικότητα .
Οι ορθολογισμοί και η κοινή λογική έρχονται αντιμέτωποι, με μια παγκόσμια ατζέντα που θέλει να αποφασίζει αυτή για μας και επιζητά υπακοή χωρίς αμφισβήτηση.
Τα κινήματα που είχαν εμφανιστεί την περίοδο του ψυχρού πολέμου, εκφυλίστηκαν με το πέρασμα του χρόνου, έχοντας μετατραπεί σε διαμαρτυρίες άνευρες κάποιων γραφικών που οι κυβερνήσεις φρόντισαν να στιγματίσουν ως συνομωσιολόγους.
Η ιδιοκρατία ή αλλιώς ηλιθιοκρατία είναι το βασικό χαρακτηριστικό της εποχή μας.
Ο όρος αποτελείται από δύο λέξεις: idiot (ηλίθιος) και την κατάληξη cracy ( από το ελληνικό κράτος που σημαίνει εξουσία).
Η «ηλιθιοκρατία» αναφέρεται σε ένα σύστημα διακυβέρνησης ή μια κοινωνική κατάσταση όπου η λήψη αποφάσεων και η εξουσία βρίσκονται στα χέρια ανθρώπων που στερούνται κρίσης, γνώσης ή νοημοσύνης ή απλά είναι τα εκτελεστικά όργανα μιας αόρατης αλλά πανίσχυρης εξουσίας.
Ο όρος χρησιμοποιείται υποτιμητικά για να περιγράψει μια κοινωνία που επικρατεί η άγνοια και η αδιαφορία , μια χώρα της οποίας η διακυβέρνηση βασίζεται σε τυχοδιώκτες και αριβίστες που ενδιαφέρονται πιο πολύ για την αυτοπροβολή τους και την οικονομική τους αποκατάσταση παρά για την προσφορά και την πρόοδο της κοινωνίας.
Η ιδιοκρατία στηρίζεται στην κουλτούρα της ευκολίας και της άνεσης. Είναι η ιδεολογία του καναπέ , του αράγματος, της καλοζωίας του “ωχαδελφισμού”. Ζούμε στην εποχή της πνευματικής τεμπελιάς. Η απροθυμία των πολιτών να διαβάσουν μια επικεφαλίδα πάνω από 15 δευτερολέπτα είναι η απόδειξη ότι ο πολίτης έχει μετατραπεί σε ιδιώτη. Η προχειρότητα και η επιπολαιότητα που επιδεικνύει στα μεγάλα και σημαντικά θέματα που καθορίζουν το μέλλον του καταμαρτυρούν την έλλειψη κρίσης και πολιτικής σκέψης .
Η ιδιοκρατία περιγράφει την κυριαρχία του «μέσου όρου» ή της ημιμάθειας, όπου η λογική υποχωρεί μπροστά στον λαϊκισμό και τα fake news. Η υπερβολική εξάρτηση από την τεχνολογία, η ψηφιοποίηση , η αυτοματοποίηση των πάντων μειώνει την ανάγκη για προσωπική αναζήτηση , για κριτική σκέψη και αμφισβήτηση. Σε αυτό συμβάλει η παραπληροφόρηση και η ρηχή και ανούσια ψυχαγωγία που συντελεί στην αποχαύνωση του μυαλού, και στην αποδοχή του κακόγουστου, του μέτριου ως γενικό κανόνα. Η “ηλιθιοκρατία” γίνεται η αντανάκλαση της σύγχρονης κοινωνίας. Η βιτρίνα έχει αντικαταστήσει την ουσία και θα σύγχρονα «καθρεπτάκια» έχουν παραπλανήσει τους αφελείς “καλοπεράσακηδες”. Η πολιτική σκηνή θυμίζει όλο και περισσότερο «παράσταση χωρίς σενάριο», όπου η εντύπωση έχει μεγαλύτερη σημασία από την ουσία.
Με τη γνωστή επωδό «έτσι είναι τώρα η κοινωνία» μάθαμε να μην αντιδρούμε, να δεχόμαστε παθητικά όλα όσα μας κάνουν κακό. Υιοθετήσαμε χωρίς επιφύλαξη ξένα πρότυπα, παπαγαλίσαμε τις νέες ορολογίες του πολιτικά ορθού, καλλιεργήσαμε την εγωπάθεια, βουτήξαμε στον υπερκαταναλωτισμό και οδηγηθήκαμε στο σημερινό αδιέξοδο , όπου κανείς δεν είναι καλά και δεν νιώθει ασφαλής στην κοινωνία που διαμορφώθηκε.
Η επιλογή των κυβερνητικών εκπροσώπων βασίζεται πλέον στο Marketing και στα κοινωνικά δίκτυα. Οι πολιτικές καμπάνιες αντιμετωπίζονται πλέον ως προϊόντα με hashtags και merchandise. Η γνώμη ενός τυχαίου influencer στο TikTok και η αναγνωρισιμότητα ενός ηθοποιού μπορεί να έχει την ίδια (ή μεγαλύτερη) απήχηση από ένα επιστήμονα. Έτσι αναδεικνύονται άτομα που δεν έχουν να αναδείξουν έργο και είναι ανίκανα να δημιουργήσουν ένα ουσιαστικό δημόσιο διάλογο. . Η ψήφος γίνεται συναισθηματική αντίδραση (like/dislike) και όχι επιλογή με βάση το συμφέρον ή τη λογική.
Στην ταινία Idiocracy(2006), παρουσιάζεται ένα δυστοπικό μέλλον όπου η ανθρωπότητα έχει γίνει τόσο απαίδευτη που η κοινωνία καταρρέει κάτω από το βάρος της ίδιας της της βλακείας.
Υπάρχει όμως άμυνα ενάντια στην ηλιθιοκρατία και είναι η επίγνωση της δικής μας ευθύνης
Είναι η στιγμή που αναρωτιόμαστε που οδηγείται η κοινωνία όταν όλα γύρω έχουν χάσει το νόημα τους.
Είναι η στιγμή που τολμάμε να έρθουμε αντιμέτωποι με την ασχήμια , να βρεθούμε μπροστά σε όσα πεισματικά αρνούμαστε να αποδεχτούμε.
Είναι η στιγμή να αντιστρέψουμε την γενική απαξίωση και αδιαφορία και να εκφράσουμε τους προβληματισμούς μας και τις αγωνίες μας.
Είναι η στιγμή να σηκώσουμε ψηλά τα μανίκια για να αναλάβουμε την προσωπική μας ευθύνη.
Είναι η στιγμή που τα λόγια δεν πείθουν πια . Χρειαζόμαστε πράξεις και αγώνα για έναν καλύτερο κόσμο.
Είναι η στιγμή να ξαναγίνουμε πολίτες .
Έλενα Καράμπελα
