Η φετινή έκθεση έρχεται σε μια εποχή βαθιάς πολιτικής και οικονομικής αβεβαιότητας, μεταβαλλόμενων γεωπολιτικών συμμαχιών, για να μην αναφέρουμε την οικονομική κατάρρευση και τις συνεχιζόμενες καταστροφικές συγκρούσεις σε όλο τον κόσμο. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιογραφία που βασίζεται σε στοιχεία και είναι αναλυτική θα έπρεπε να ακμάζει, με τις εφημερίδες να ξεχειλίζουν από τα ράφια, τα ραδιοτηλεοπτικά μέσα και την διαδικτυακή κίνηση να ακμάζουν. Αλλά όπως δείχνει η έκθεσή μας, η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική. Στις περισσότερες χώρες, διαπιστώνουμε ότι τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης αγωνίζονται να συνδεθούν με μεγάλο μέρος του κοινού, με μειωμένη συμμετοχή, χαμηλή εμπιστοσύνη και στάσιμες ψηφιακές συνδρομές.
Σε βαθιά κρίση αξιοπιστίας βρίσκονται τα ΜΜΕ στην Ελλάδα με τα παραδοσιακά –και κυρίως φιλοκυβερνητικά– να βλέπουν την επιρροή τους να καταρρέει. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τη μελέτη του Digital News Report που δημοσιεύθηκε την Τρίτη 17 Ιουνίου, η Ελλάδα, μεταξύ 48 χωρών, όπως παρουσιάστηκε από τον ερευνητή του Ινστιτούτου Reuters Αντώνη Καλογερόπουλο, καταγράφει το χαμηλότερο ποσοστό εμπιστοσύνης στη μετάδοση ειδήσεων, με μόλις 22% των πολιτών να δηλώνουν εμπιστοσύνη.
Ο έντονος πολιτικός διχασμός, οι ανησυχίες για χειραγώγηση από ισχυρά συμφέροντα και η απογοήτευση από την κάλυψη κρίσιμων γεγονότων –όπως το τραγικό δυστύχημα στα Τέμπη– εντείνουν την καχυποψία των πολιτών απέναντι στα ελληνικά ΜΜΕ.
Ιδιαίτερα έντονη είναι η διάβρωση της εμπιστοσύνης στα φιλοκυβερνητικά μέσα, τα οποία καταγράφουν θεαματικές απώλειες στην αξιοπιστία τους, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των ερωτηθέντων θεωρεί πως δεν τηρείται η απαιτούμενη απόσταση ή ουδετερότητα στην πολιτική. Ειδικότερα, ο ΣΚΑΪ είδε την εμπιστοσύνη του κοινού να πέφτει κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες μέσα σε έναν χρόνο, ενώ η ΕΡΤ κατέγραψε τη μεγαλύτερη πτώση, με -11 μονάδες. Η δημόσια τηλεόραση δέχθηκε έντονη κριτική για τον τρόπο που κάλυψε τις ογκωδέστατες διαδηλώσεις για την επέτειο του δυστυχήματος στα Τέμπη, αφού μεγάλο μέρος των ερωτηθέντων εξέφρασε την άποψη πως η ΕΡΤ αγνόησε ή και υποβάθμισε το γεγονός. Έτσι, το αποτέλεσμα είναι μία πρωτοφανής απαξίωση, ακόμα και των ιστορικά πιο «θεσμικών» μέσων.
Μάλιστα, η μελέτη του Ινστιτούτου Reuters αποτυπώνει με σαφήνεια ότι η αποσύνδεση του κοινού από τα παραδοσιακά, ιδιαίτερα τα φιλοκυβερνητικά, μέσα ενημέρωσης δεν είναι παροδικό φαινόμενο, αλλά μια βαθιά και διαρκώς εντεινόμενη τάση
