Η απληστία των λίγων καταστρέφει την πραγματικότητα των πολλών. Όταν η επιθυμία για «περισσότερα» ξεπερνά το μέτρο, οι συνέπειες γίνονται ολέθριες σε κάθε επίπεδο. Η απληστία θεωρείται ένα από τα επτά θανάσιμα αμαρτήματα. Η αναφορά δεν γίνεται με όρους θρησκευτικούς αλλά εντάσσεται στο πλαίσιο της ηθικής που διέπει τις κοινωνίες.
Η απληστία δημιουργεί
- Κοινωνική ανισότητα: Η συγκέντρωση του πλούτου στα χέρια των λίγων στερεί από τους πολλούς βασικά αγαθά, όπως η τροφή, η υγεία και η εκπαίδευση, διαλύοντας την κοινωνική συνοχή.
- Περιβαλλοντική κρίση: Η αλόγιστη εκμετάλλευση των φυσικών πόρων για χάρη του κέρδους οδηγεί στην κλιματική αλλαγή, την καταστροφή των οικοσυστημάτων και την απειλή του ίδιου του πλανήτη.
- Ηθική παρακμή: Όταν το χρήμα και η εξουσία γίνονται αυτοσκοπός, χάνονται οι αξίες της ενσυναίσθησης, της αλληλεγγύης και του σεβασμού προς τον συνάνθρωπο, οδηγώντας συχνά σε πολέμους και συγκρούσεις.
Το Κραχ του 1929 και η Μεγάλη Ύφεση αποτελούν τρανή απόδειξη της απληστίας. Η αλόγιστη κερδοσκοπία στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης κατά τη δεκαετία του 1920, τροφοδοτούμενη από την απληστία για εύκολο πλουτισμό, οδήγησε στη «Μαύρη Πέμπτη». Η κατάρρευση βύθισε τον πλανήτη σε μια τρομερή οικονομική εξαθλίωση, η οποία δημιούργησε το υπόβαθρο για την άνοδο του φασισμού.
Τώρα την σκυτάλη πήρε η Τεχνητή Νοημοσύνη με τις υπέρμετρες ανάγκες που έχει σε φυσικούς πόρους. Η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) ενέχει τον κίνδυνο να οδηγήσει σε μια σύγχρονη οικολογική και κοινωνική κρίση, αν η απληστία για τεχνολογική κυριαρχία και εταιρικό κέρδος υπερισχύσει της βιώσιμης διαχείρισης των πόρων. Αν και η AI παρουσιάζεται ως μια «άυλη» τεχνολογία στο cloud, η υποδομή που τη στηρίζει έχει τεράστιες, υλικές απαιτήσεις που επιβαρύνουν τον πλανήτη. Σύμφωνα με επίσημη έκθεση του ΟΗΕ, η ετήσια κατανάλωση νερού από τα data centers της AI αναμένεται να φτάσει τα 9,3 τρισεκατομμύρια λίτρα, ποσότητα που ισούται με τις βασικές ανάγκες ύδρευσης 1,3 δισεκατομμυρίων ανθρώπων. Πολλά από αυτά τα κέντρα χτίζονται σε περιοχές που ήδη μαστίζονται από ξηρασία, στερώντας το νερό από τις τοπικές κοινωνίες και τη γεωργία. Η παγκόσμια ζήτηση ενέργειας για data centers θα διπλασιαστεί ή θα τριπλασιαστεί και θα οδηγήσει σε ενεργειακή ασφυξία.
Για να κατασκευαστούν οι πανίσχυροι επεξεργαστές (GPUs) που απαιτούνται για την AI, χρειάζονται σπάνια μέταλλα όπως το λίθιο, το κοβάλτιο και το γάλιο, οι σπάνιες δηλαδή γαίες .Η επιθετική εξόρυξη αυτών των υλικών οδηγεί σε αποψίλωση δασών, μόλυνση των υπόγειων υδάτων και εκμετάλλευση εργαζομένων σε αναπτυσσόμενες χώρες. Παράλληλα, ο γρήγορος ρυθμός απαξίωσης του εξοπλισμού (καθώς βγαίνουν συνεχώς νέα, ισχυρότερα τσιπ) δημιουργεί εκατομμύρια τόνους ηλεκτρονικών αποβλήτων τα οποία συχνά καταλήγουν σε χωματερές του αναπτυσσόμενου κόσμου, μολύνοντας το περιβάλλον με βαρέα μέταλλα.
Οι παγκοσμιοποιητές που κόπτονται για το καλό του πλανήτη κάνοντας “σημαία” την κλιματική αλλαγή είναι οι ίδιοι που μολύνουν το περιβάλλον με τις επιλογές τους.
Πράσινο Ξέπλυμα
Πολλές από τις μεγαλύτερες πολυεθνικές εταιρείες και κυβερνήσεις ξοδεύουν δισεκατομμύρια σε διαφημιστικές καμπάνιες για να παρουσιαστούν ως «πράσινες» και «φιλικές προς το περιβάλλον». Στην πραγματικότητα, όμως, συνεχίζουν να επενδύουν σε ορυκτά καύσιμα, να αυξάνουν τις εκπομπές ρύπων και να καταναλώνουν πόρους με ρυθμούς που δεν είναι βιώσιμοι. Η ρητορική για το κλίμα χρησιμοποιείται συχνά ως προπέτασμα καπνού για να διατηρηθεί η κερδοφορία. Είναι το αποκαλούμενο “Greenwashing” (Πράσινο Ξέπλυμα).
Είναι αυτοί οι ίδιοι που που λαμβάνουν τις αποφάσεις και πιέζουν για ανακύκλωση, για μείωση του πλαστικού, για αλλαγή στις λάμπες, στα κλιματιστικά κτλ. Είναι οι ίδιοι που χρησιμοποιούν στις συνόδους που συγκεντρώνονται να μιλήσουν για το κλίμα τα ιδιωτικά τους τζετ —τα οποία είναι το πιο ενεργοβόρο και ρυπογόνο μέσο μεταφοράς στον κόσμο ανά επιβάτη— για να συζητήσουν πώς οι απλοί πολίτες πρέπει να μειώσουν το δικό τους αποτύπωμα άνθρακα.
Η απληστία η υποκρισία και το βραχυπρόθεσμο κέρδος κρύβεται πίσω από κάθε οικολογική ανησυχία. Οι πολιτικοί ηγέτες συχνά σκέφτονται με ορίζοντα τις επόμενες εκλογές, ενώ οι εταιρείες με ορίζοντα τα κέρδη του επόμενου τριμήνου. Η λήψη πραγματικά γενναίων μέτρων για το κλίμα απαιτεί οικονομικό κόστος και αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου, κάτι που οι ισχυροί αποφεύγουν για να μη χάσουν τα προνόμια και την ισχύ τους.
