Μια «σκλαβιά μεταμφιεσμένη σε ευημερία» περιγράφει τη σημερινή κατάσταση της κοινωνίας όπου οι άνθρωποι ανταλλάσσουν την πραγματική τους ελευθερία με υλικά αγαθά, ασφάλεια ή κοινωνική αποδοχή.
Μας είχαν προειδοποιήσει
- Aldous Huxley (Θαυμαστός Καινούριος Κόσμος): Προέβλεψε μια κοινωνία όπου οι άνθρωποι θα αγαπούν την υποδούλωσή τους επειδή θα είναι ναρκωμένοι από την καταναλωτική αφθονία και τις εύκολες απολαύσεις.
- Jean-Jacques Rousseau: Είχε γράψει το περίφημο «Ο άνθρωπος γεννήθηκε ελεύθερος, και παντού είναι στις αλυσίδες», φωτογραφίζοντας τις συμβάσεις της κοινωνίας.
- Erich Fromm (Ο φόβος μπροστά στην ελευθερία): Ανέλυσε πώς οι άνθρωποι συχνά παραδίδουν την ελευθερία τους σε συστήματα ή δομές για να γλιτώσουν από το άγχος της προσωπικής ευθύνης.
Η σκλαβιά έχει την επικάλυψη της ασφάλειας
Ο άνθρωπος έχει έμφυτη ανάγκη για προστασία.
Τα σύγχρονα συστήματα το γνωρίζουν και δεν επιβάλλονται με τη βία, αλλά προσφέροντας άνεση και προνόμια. ΄Ετσι , ο εγκλωβισμός γίνεται εθελοντικός. Δεχόμαστε την καθολική ψηφιακή παρακολούθηση (κάμερες, αλγόριθμοι, έλεγχος δεδομένων) και το ακλόνητο επιχείρημα της προστασίας από το έγκλημα ή την τρομοκρατία, που ποτέ όμως δεν εκλείπει ως κοινωνικό φαινόμενο. Μπαίνουμε οικειοθελώς μέσα στο κλουβί μας, αποδεχόμαστε τα αόρατα δεσμά μας γιατί τα σύγχρονα συστήματα με τη συλλογή των προσωπικών μας δεδομένων γνωρίζουν καλά τις αδυναμίες μας και τις επιθυμίες μας. Όμως δεν επιβάλλονται με τη βία , αλλά ως κοινωνικό αγαθό. Κατά συνέπεια ο εγκλωβισμός γίνεται εθελοντικός.
Άλλωστε η πραγματική ελευθερία απαιτεί ωριμότητα σύνεση ρίσκο, αποφάσεις και διαχείριση της αποτυχίας. Η «ασφάλεια» αφαιρεί αυτό το βάρος, προσφέροντας έναν έτοιμο οδηγό χρήσης για τη ζωή. Έτσι ακολουθούμε τυφλά τα προκαθορισμένα κοινωνικά βήματα όχι επειδή μας εκφράζουν, αλλά επειδή έχουμε πειστεί ότι δεν επιβιώνουμε έξω από το μαντρί. Το γνωστό μονοπάτι με την υψηλή επιστασία μειώνει το άγχος του άγνωστου και μας βολεύει αφάνταστα΄.