Το Δόγμα Μονρόε (2 Δεκεμβρίου 1823) είναι θεμελιώδης αρχή της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ, που διατυπώθηκε το 1823 από τον Πρόεδρο Μονρόε και τον Υπουργό Εξωτερικών Τζον Κουίνσι Άνταμς, σε μια περίοδο που πολλές λατινοαμερικανικές χώρες αποκτούσαν την ανεξαρτησία τους από την Ισπανία. Καθόρισε ότι οποιαδήποτε επέμβαση ευρωπαϊκών δυνάμεων στην Αμερική (Βόρεια ή Νότια) θα θεωρούνταν επιθετική ενέργεια κατά των ΗΠΑ. Στόχος ήταν η απαγόρευση νέων αποικιών και η διατήρηση της αμερικανικής ηγεμονίας στο δυτικό ημισφαίριο.
Το δόγμα έθεσε τρεις κύριες αρχές:
- Μη αποικισμός: Η Αμερικανική ήπειρος δεν ήταν πλέον ανοιχτή για αποικισμό από ευρωπαϊκές δυνάμεις.
- Δύο Σφαίρες: Διαχωρισμός του κόσμου στο ευρωπαϊκό σύστημα και το αμερικανικό σύστημα.
- Μη παρέμβαση: Οι ΗΠΑ δεν θα αναμειγνύονταν στις εσωτερικές υποθέσεις των ευρωπαϊκών κρατών, αλλά απαιτούσαν και την αντίστοιχη στάση από αυτούς.
Το «Συμπλήρωμα Ρούσβελτ» (Roosevelt Corollary) αναφέρεται στην εξωτερική πολιτική που διατύπωσε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Θεόδωρος Ρούσβελτ, το 1904, ως προσθήκη στο Δόγμα Μονρόε.
Συμπέρασμα:
- Παρέμβαση στη Λατινική Αμερική: Το συμπλήρωμα ανέφερε ότι οι ΗΠΑ είχαν το δικαίωμα να παρεμβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις των χωρών της Λατινικής Αμερικής, εάν αυτές επέδειχναν «χρόνια κακοδιοίκηση» ή ανικανότητα που έθετε σε κίνδυνο τη σταθερότητα της περιοχής.
- «Διεθνής Αστυνομία»: Η πολιτική αυτή καθιέρωσε τις ΗΠΑ ως «διεθνή αστυνομική δύναμη» στο δυτικό ημισφαίριο, με σκοπό την αποτροπή ευρωπαϊκών παρεμβάσεων (ειδικά για την είσπραξη χρεών).
- Πλαίσιο: Διατυπώθηκε κυρίως ως απάντηση στην κρίση του 1902-1903 στη Βενεζουέλα, όπου ευρωπαϊκές δυνάμεις είχαν αποκλείσει λιμάνια για χρέη.
- Στόχος: Ουσιαστικά, μετέτρεψε το Δόγμα Μονρόε (που ήταν αμυντικό) σε μια ενεργή πολιτική επέμβασης για τη διασφάλιση των αμερικανικών συμφερόντων, συχνά χρησιμοποιώντας στρατιωτική ισχύ (Big Stick policy)
