Η 19η Μαΐου, είναι ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.
Στις 19 Μαΐου 1919, ο Μουσταφά Κεμάλ αποβιβάστηκε στη Σαμψούντα. Η άφιξή του εκεί σηματοδότησε τη δεύτερη και πιο άγρια φάση των διώξεων κατά του ποντιακού ελληνισμού. Υπολογίζεται ότι κατά την περίοδο 1916–1923 εξοντώθηκαν από 200.000 έως 350.000 Πόντιοι. Χιλιάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από τις κακουχίες, την πείνα και τις ασθένειες κατά τις αναγκαστικές πορείες θανάτου στο εσωτερικό της Μικράς Ασίας. Όσοι επέζησαν αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους ως πρόσφυγες, καταφεύγοντας στην Ελλάδα και σε χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης.
Ο Ποντιακός Σέρρα χορός από τις 7 Ιουλίου 2022 εντάσσεται στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας μια ένταξη που ανοίγει τον δρόμο για τον επόμενο στόχο που είναι το να συμπεριληφθεί στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.
Η ονομασία Πυρρίχιος άρχισε να ακούγεται στα τέλη του 19ου αιώνα από τους λογίους Ποντίους, οι οποίοι συνέδεαν τον χορό Σέρρα με μορφές του αρχαίου Πυρρίχιου. Ο Πυρρίχιος Σέρρα-χορός, λόγω της αρχαίας αλλά και της νεότερης ιστορίας του, φέρει βαρυσήμαντους συμβολισμούς.
Κάποιοι λένε πως ο χορός οφείλει το όνομά του στον ποταμό Σέρρα, άλλοι πως προέρχεται από το «Όρχησις εις Ιερά», ή προέρχεται από την λατινική λέξη «Serraae» που σημαίνει αλυσίδα. Κατά τον Μιχάλη Καραβέλα «ο χορός πήρε το όνομά του από τον τόπο όπου κατά την περίοδο της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας αναδείχτηκε». Ο τόπος αυτός δεν είν’ άλλος από τα θερινά Ανάκτορα των Κομνηνών παρά το χωριό Σέρρα και του οικισμού Σαγγαρή όπου τοποθετείται και η τελευταία κατοικία των Υψηλαντών πριν μετοικήσουν στο Φανάρι μετά την κατάλυση της Αυτοκρατορίας. Είναι γνωστό πως στο Βυζάντιο, κληρονόμος του οποίου ήταν για τον Πόντο η Αυτοκρατορία των Κομνηνών, οι Αυτοκράτορες οργάνωναν λαϊκές γιορτές [άρτον και θεάματα] όπου εκτός από το αθλητικό μέρος υπήρχε και το καλλιτεχνικό. Σ’ αυτές τις εκδηλώσεις προστρέχαν από όλα τα μέρη της Αυτοκρατορίας για να χορέψουν και να διαγωνιστούν στον Πυρρίχιο, τον πιο προβεβλημένο χορό εκείνης της εποχής. Έτσι ταυτίστηκε το όνομά του με τον τόπο που γινόταν η προβολή του.
Είναι ο πιο εμβληματικός χορός των Ποντίων. Ο σέρρα χορός είναι αυτοσχεδιασμός, ατομικότητα αλλά και συλλογικότητα μαζί. Μπορεί ο βηματισμός να είναι ο ίδιος αλλά κάθε ένας βγάζει το δικό του βίωμα που εξελίσσεται και κορυφώνεται. Ο καθένας μόνος του και όλοι μαζί .Περικλείει το θέατρο, την ποίηση, τη γλώσσα, την μουσική, την ιστορική μνήμη , την ψυχή ενός λαού που πορεύτηκε για τρεις χιλιετίες, με αξίες που ακολούθησε πιστά.
Το ξερίζωμα όμως δεν ήταν το τέλος του. Είναι η θυσία, η φωτιά, η φλόγα που κατακαίει τις ψυχές των χορευτών , ο παλμός κάθε ελληνικής ψυχής που αγωνίζεται και διεκδικεί ελευθερία, αυτοσεβασμό και δικαίωση.
