Η νέα οδηγία για τις υπηρεσίες πληρωμών (PSD3), η οποία αναμένεται να εφαρμοστεί πλήρως τα επόμενα χρόνια (με βάση τις τρέχουσες εξελίξεις περίπου το 2026-2027), φέρνει σημαντικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των ηλεκτρονικών συναλλαγών και της ανάληψης μετρητών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, επηρεάζοντας άμεσα και την πρακτική του cashback.
Η PSD3 και ο συνοδευτικός κανονισμός (PSR) ενθαρρύνουν τη δυνατότητα ανάληψης μετρητών (cashback) από τα ταμεία καταστημάτων (supermarket, καταστήματα λιανικής) χωρίς να είναι απαραίτητη η πραγματοποίηση αγοράς γιατί με αυτή η κίνηση επιτυγχάνεται η διευκόλυνση στην πρόσβαση σε μετρητά, ειδικά σε περιοχές όπου τα ΑΤΜ τραπεζών μειώνονται, καθώς το νομικό πλαίσιο στρέφεται προς μια “ψηφιακή” εποχή, μειώνοντας την εξάρτηση από τα παραδοσιακά ΑΤΜ. Το όριο για τέτοιες συναλλαγές αναμένεται να οριστεί στα 50 ευρώ.
Η επωδός
Όπως γίνεται πάντα για να δικαιολογηθεί το νέο βήμα προς την απόλυτη ψηφιοποίηση, επαναλαμβάνεται η γνωστή επωδός για την ασφάλεια και την ευκολία. Έτσι PSD3 καθιστά το “cashback” στα καταστήματα πιο εύκολο και θεσμοθετημένο, προσφέροντας μια εναλλακτική λύση στις παραδοσιακές αναλήψεις ATM, ενώ ενισχύει την ασφάλεια των συναλλαγών για τους καταναλωτές.( η γνωστή καραμέλα για αυστηρότερους κανόνες για την προστασία των χρηστών από online απάτες). Και με ποιο τρόπο θα το καταφέρουμε; Με τον έλεγχο της ταυτότητας του πελάτη (Strong Customer Authentication) βεβαίως βεβαίως…
Ένα ακόμα βήμα στην απόλυτη ψηφιοποίηση
Με το πρόσχημα ότι η PSD3 διευκολύνει την πρόσβαση σε φυσικό χρήμα (cashback), στην πραγματικότητα λειτουργεί ως το «λειτουργικό σύστημα» για την πλήρη ψηφιοποίηση των οικονομικών μας. Με το Open Banking που ενισχύει η PSD3, δεν θα χρειάζεσαι καν το app της τράπεζάς σου. Μια τρίτη εφαρμογή (π.χ. ένα digital wallet ή ένα fintech app) θα μπορεί να βλέπει όλα τα υπόλοιπα, να κάνει πληρωμές και να προτείνει επενδύσεις, συγκεντρώνοντας όλη τη χρηματοοικονομική σου ζωή σε μία οθόνη. Η οδηγία στρώνει το έδαφος για πληρωμές απευθείας από λογαριασμό σε λογαριασμό (A2A payments). Σύντομα, το να σκανάρεις ένα QR code για να πληρώσεις στο supermarket θα είναι πιο σύνηθες από το να «χτυπάς» την πλαστική κάρτα. Το επόμενο στάδιο είναι η PSD3 θα «κουμπώσει» με το επερχόμενο Ευρωπαϊκό Ψηφιακό Πορτοφόλι (EUDI Wallet). Η ταυτοποίηση για μια συναλλαγή θα γίνεται μέσω βιομετρικών δεδομένων (face ID, αποτύπωμα) που θα είναι συνδεδεμένα με την κρατική σου ψηφιακή ταυτότητα.
Έλεγχος και παρέμβαση
Η ελεύθερη ροή δεδομένων επιτρέπει σε αλγόριθμους AI να αναλύουν τις συνήθειες σου σε πραγματικό χρόνο και να σου λένε, για παράδειγμα, «μην ξοδέψεις αυτά τα 20€ τώρα, γιατί έρχεται ο λογαριασμός του ρεύματος, ή μην φας αυτό το σνακ γιατί είναι αλμυρό και θα ανέβει η πίεση σου. Σήμερα ελέγχεις το υπόλοιπό σου αφού ξοδέψεις. Με την PSD3, οι εφαρμογές θα αναλύουν τα δεδομένα σου σε πραγματικό χρόνο και θα σου δίνουν «ώθηση» (nudging) πριν την αγορά. Για παράδειγμα αν πας να αγοράσεις κάτι ακριβό, το app μπορεί να σου στείλει ειδοποίηση: «Αν το αγοράσεις αυτό, δεν θα βγουν οι δόσεις του επόμενου μήνα».
Το τέλος της ανθρώπινης βούλησης
Έρευνες δείχνουν ότι ήδη 1 στους 3 καταναλωτές χρησιμοποιεί το AI για οικονομικές αποφάσεις, καθώς μειώνει την πνευματική κόπωση της διαχείρισης χρημάτων. Ακόμα και για να λύσει τα προβλήματα της καθημερινότητας, τις δυσκολίες στις σχέσεις απευθύνεται στον αλγόριθμο. Έτσι δίνουμε όλη την εξουσία στους αλγόριθμους να μας εγκλωβίσουν σε συγκεκριμένες καταναλωτικές συνήθειες ή να δημιουργήσουν μια «φούσκα» επιλογών, όπου βλέπουμε μόνο ό,τι ο αλγόριθμος θεωρεί ότι «πρέπει» να αγοράσουμε. και μπαίνουμε σε μια ασυνείδητη διαδικασία που οδηγεί στον απόλυτο εκφυλισμό της ανθρώπινης υπόστασης.
