Η ταινία “Λατέρνα φτώχεια και φιλότιμο” του Αλέκου Σακελάριου απεικόνιζε την Ελληνική πραγματικότητα του μεροκάματου και της ανασφάλειας αλλά και της μεγάλης καρδιάς , της ευαισθησίας και του φιλότιμου. Λέξεις που σβήνουν σιγά σιγά από το λεξικό , αφού οι σημερινοί Νεοέλληνες έχουν απομακρυνθεί από τις αρετές που χαρακτήριζαν άλλοτε την ελληνική κοινωνία. Και μαζί με αυτή σβήνει και η εικόνα της Ελλάδας που οι έννοιες της λεβεντιάς , του φιλότιμου, του κεφιού ήταν το σήμα κατατεθέν της.
Οι σπουδαίοι Βασίλης Αυλωνίτης και Μίμης Φωτόπουλος υποδύονται δύο λατερνατζήδες που τριγυρίζουν στη πόλη με την παραδοσιακή λατέρνα. Όμως η ζωή εξελίσσεται και σιγά σιγά βγάζει στο περιθώριο όσους αντιστέκονται . Έτσι σύμφωνα με το πρόσταγμα της εποχής η λατέρνα θεωρείται ξεπερασμένη , και όσοι παραμένουν προσκολλημένοι στα παλιά, τους “ξερνά¨το κύμα και υποχρεώνονται να “πάρουν τα βουνά” για να βγάλουν τον άρτον τον επιούσιον.
Οι δύο πλανόδιοι λατερνατζήδες αποτελούν σύμβολο της απλότητας, του αυθορμητισμού, της αξιοπρέπειας. Το να κερδίζουν την εκτίμηση των άλλων είναι πολύ σημαντική υπόθεση όπως και η φιλοπονία, η γενναιοδωρία , η προσπάθεια να συνδράμουν να φροντίσουν όποιον βρίσκεται σε ανάγκη γιατί γιαυτό υπάρχουν οι άνθρωποι..
Είναι η ζεστή καλοκάγαθη καρδιά του απλού ανθρώπου που συγκινείται από τις δυσκολίες του άλλου και θέλει να βοηθήσει για να είναι οι γύρω του χαρούμενοι. Είναι ο άνθρωπος της βιοπάλης με μεράκι για τη δουλειά του, που βιώνει τους κραδασμούς της ελληνικής γειτονιάς και προσπαθεί μέσα από τις γλυκιές μελωδίες να απαλύνει την σκληρότητα της καθημερινότητας.
Ο ένας ήρωας ρομαντικός θεωρεί εαυτόν καλλιτέχνη, ενώ ο άλλος ρεαλιστής, βλέπει πιο πρακτικά τη ζωή. Ωστόσο και οι δυο τους συνθέτουν μια κοινωνία που παρόλες τις αντιθέσεις της κρατά την συνοχή της , την ανθρωπιά της και είναι εκεί ο ένας για να στηρίξει τον άλλο.
“Η τσέπη αδειανή μα η καρδιά γεμάτη”
Οι εποχές όμως αλλάζουν και προστάζουν νεωτερισμούς. Και εμείς από φόβο μην χάσουμε το τραίνο της εξέλιξης σπεύδουμε να υιοθετήσουμε κάθε τι καινούριο που υπόσχεται ευκολία, άνεση , καλοζωία, αλλά και ολοκληρωτική ένταξη και υποταγή στις νέες απαιτήσεις.
Λατρέψαμε το χρήμα και προκειμένου να το αποκτήσουμε , παραμελήσαμε οικογένεια, παιδιά , φίλους, και μείναμε μόνοι μην αντέχοντας τον ίδιο μας τον εαυτό. Συνεχίζουμε να κυνηγάμε όλα όσα δεν καταφέρνουμε να αποκτήσουμε σε ένα αγώνα που δεν τελειώνει ποτέ και είμαστε έτοιμοι να συνθηκολογήσουμε , να παραδώσουμε την ελευθερία μας, να κάνουμε όποια υποχώρηση μας ζητηθεί προκειμένου να μην χάσουμε την ψευδαίσθηση της καλοπέρασης μας.
Το τίμημα της ευημερίας μας δυσβάστακτο.
Και τώρα που μας τράβηξαν το χαλί κάτω από τα πόδια και τελείωσε το παραμύθι, μείναμε μόνοι, φτωχοί χωρίς λατέρνα και χωρίς φιλότιμο με τσέπη αδειανή και καρδιά σκληρή.
Έλενα Καράμπελα
